خبرگزاری مهر، گروه استانها- عاطفه وفاییان: دوران امامت حضرت امام رضا(ع) یکی از حساسترین مقاطع تاریخ تشیع به شمار میرود؛ دورانی که جامعه شیعه با فشارهای شدید سیاسی، جریانهای انحرافی و بحرانهای ناشی از درگیریهای قدرت در حکومت عباسی روبهرو بود. در چنین شرایطی، امام هشتم با رویکردی مبتنی بر تبیین معارف دینی، استقامت بر محور حق و تقویت وحدت، توانستند مسیر تازهای پیش روی جامعه شیعه بگشایند.
سیره علمی، اخلاقی و اجتماعی امام رضا(ع) نهتنها در زمان حیات ایشان، بلکه در دورههای بعدی نیز الهامبخش بوده و میتواند الگویی راهبردی برای شیعیان، بهویژه در دوران غیبت به شمار رود. مناظرههای علمی، اخلاق کریمانه و شیوه تعامل حضرت با مردم از جمله جلوههایی است که جایگاه علمی و معنوی ایشان را در میان مسلمانان برجسته کرده است.
در کنار این ابعاد، زیارت امام رضا(ع) نیز در فرهنگ شیعی جایگاه ویژهای دارد و به عنوان بخشی از سبک زندگی معنوی مؤمنان شناخته میشود؛ سنتی که علاوه بر آثار معنوی، پیوند قلبی شیعیان با اهلبیت(ع) را تقویت میکند و هر ساله مشتاقان بسیاری را به سوی حرم مطهر آن حضرت در مشهدالرضا میکشاند.
امام رضا(ع) با «استقامت بر محور حق» جامعه شیعه را از پراکندگی به انسجام رساند
حجت الاسلام موسی اسفندیاری، مدیر نمایندگی خراسان بنیاد بینالمللی امامت، با تشریح شرایط ویژه دوران امامت حضرت امام رضا(ع)، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: آن حضرت در مواجهه با خفقان سیاسی عصر هارون، جریانهای انحرافی، آشوبهای ناشی از نزاع مأمون و امین و نیز ماجرای ولایتعهدی، با رویکردی مبتنی بر استقامت، تبیین و ایجاد وحدت، جامعه شیعه را یک مرحله بالاتر از گذشته ارتقا داد و زمینه تثبیت مفهوم امامت حق را در میان مسلمانان فراهم کرد.
مدیر نمایندگی خراسان بنیاد بینالمللی امامت با اشاره به ویژگیهای خاص دوران امامت حضرت امام رضا(ع)، بیان کرد: امام رضا علیهالسلام در میان ائمه اطهار(ع) شرایطی ویژه را تجربه کردند و مردم در عصر امامت ایشان با چالشهای تازهای روبهرو شدند؛ چالشهایی که آن حضرت توانستند به گونهای آنها را مدیریت کنند که جامعه شیعه نهتنها از مرحله ضعف و پراکندگی عبور کند، بلکه به سطحی بالاتر از انسجام، رشد و گسترش برسد.
وی با بیان اینکه امام رضا(ع) در آغاز امامت خود با فضای شدید خفقان و سرکوب مواجه بودند، افزود: شدت فشار سیاسی در آن دوره به اندازهای بود که از آن به عنوان دورانی یاد میشود که «خون از شمشیر هارون میچکید». هارون با ددمنشی و سیاست سرکوبگرانه خود چنان فضایی ایجاد کرده بود که جامعه شیعه دچار فشارهای سخت و فرساینده شده بود.
اسفندیاری ادامه داد: در چنین فضایی جریانهای انحرافی نیز فرصت بروز و ظهور پیدا کردند. از جمله این جریانها واقفیه بودند که با این ادعا که امام کاظم(ع) همان مهدی موعود هستند در میان شیعیان ایجاد انحراف کردند. همچنین برخی دیگر از جریانهای مدعی منجیگرایی و نیز فرقههایی همچون اسماعیلیه در این بستر فعال شدند و بر پیچیدگی اوضاع افزودند.
مدیر نمایندگی خراسان بنیاد بینالمللی امامت تصریح کرد: از سوی دیگر، شدت فشارها باعث شده بود برخی از شیعیان به اقدامهای نظامی، شورش و حرکتهای مسلحانه روی بیاورند؛ رویکردی که در عمل به کشته شدن شمار زیادی از شیعیان انجامید. زیدیه و برخی دیگر از گروهها از این مسیر وارد شدند و در نهایت نیز سرکوب شدند. در نتیجه، جامعه شیعه با نوعی تشتت، ضعف و پراکندگی روبهرو شده بود.
سیره رضوی، الگویی ماندگار برای دوران غیبت
حجت الاسلام سید جعفر موسوی نسب، مدیر بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به جایگاه ویژه امام رضا(ع) در میان ائمه اطهار(ع)، اظهار کرد: سیره اخلاقی، علمی و رفتاری حضرت رضا(ع) بهویژه در دوران غیبت، بهترین الگو برای شیعیان و منتظران حضرت ولیعصر(عج) است.
مدیر بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) بیان کرد: امام رضا علیهالسلام جایگاه خاص و ویژهای در میان اهلبیت عصمت و طهارت(ع) دارند و به عنوان «عالم آلمحمد» شناخته میشوند.
وی افزود: در محضر امام رضا(ع) پیروان ادیان و مکاتب مختلف حضور پیدا میکردند و با حضرت به گفتگو و مناظره میپرداختند و جمع زیادی به برکت بیانات و استدلالهای ایشان به دین مبین اسلام گرایش پیدا کردند.
موسوی نسب با اشاره به ویژگیهای اخلاقی امام هشتم(ع) بیان کرد: امام رضا(ع) به «رضا» معروف هستند و در میان مردم به عنوان «بابالحوائج» شناخته میشوند. اخلاق، رفتار و منش حضرت به گونهای بود که همه را جذب میکرد. در روایات آمده است که هنگام صرف غذا، خادمان و غلامان را کنار سفره خود مینشاندند و این سیره اخلاقی جلوهای از کرامت و تواضع ایشان بود.
مدیر بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) ادامه داد: با وجود محدودیتهایی که حکومت وقت برای امام رضا(ع) ایجاد کرده بود و تلاش میکرد مردم کمتر از محضر ایشان بهرهمند شوند، از زمان حرکت حضرت از مدینه به سمت خراسان، جمع زیادی از مردم از وجود نورانی امام بهره بردند.
اهمیت زیارت امام رضا(ع)
حجتالاسلام مهدی رحمانی، استاد حوزه و دانشگاه در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: زیارت اهلبیت(ع) بخشی از سبک زندگی اسلامی است که آثار معنوی عمیقی برای انسان دارد.
مدیر گروه جهادی سیدالشهداء اظهار کرد: در طول سال زیارت ائمه اطهار(ع) مستحب است و در فرهنگ اسلامی نیز بسیار مورد سفارش قرار گرفته است.
وی با بیان اینکه برخی از ابعاد فرهنگ شیعی برای دشمنان قابل درک و محاسبه نیست، افزود: یکی از این موارد زیارت است؛ آنان نمیدانند چه گنجها و آثار معنوی بزرگی در زیارت نهفته است.
رحمانی با اشاره به نقل مرحوم سید بن طاووس، از علمای برجسته شیعه، گفت: ایشان در آثار خود نقل میکند که در کتابهای برخی دانشمندان غیرعرب نیز سفارش به زیارت امام رضا(ع) در این روز آمده است. همچنین در روایتی، این روز به عنوان روز شهادت آن حضرت نیز ذکر شده است.
مدیر گروه جهادی سیدالشهداء تصریح کرد: در چنین روزی بسیاری از مؤمنان در سراسر جهان تلاش میکنند خود را به حرم مطهر امام رضا(ع) برسانند و در کنار مرقد شریف آن حضرت حضور یابند. امیدواریم این توفیق بزرگ از ما سلب نشود.
وی با بیان اینکه بشریت امروز در حال عبور از یک پیچ تاریخی است، گفت: با افول قدرتهای بزرگ، سبک زندگی غربی نیز جذابیت و کارآمدی خود را از دست داده و انسانها به دنبال الگوی جایگزین هستند. بخشی از این الگوی سبک زندگی اسلامی، زیارت بزرگان دین و اولیای الهی است.
نظرات کاربران