صنعت خودروسازی و حمل و نقل

اظهارات اخیر درباره افزایش قیمت بنزین، یک سؤال مهم را دوباره مطرح کرده است: آیا سیاست فعلی سوخت واقعاً به شکل یکسان به همه خودروها و مصرف‌کنندگان فشار وارد می‌کند؟ در شرایطی که دولت از ناترازی بنزین، کنترل مصرف و ضرورت اسقاط خودروهای فرسوده می‌گوید، تفاوت شدید مصرف سوخت میان خودروهای قدیمی و خودروهای کم‌مصرف، هیبریدی و برقی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

صنعت خودرو در یکی از بزرگ‌ترین دوره‌های تحول تاریخ خود قرار گرفته است؛ برقی‌سازی، نرم‌افزار، رقابت چین، تغییر زنجیره تأمین و تحولات ژئوپلیتیک هم‌زمان خودروسازان سنتی را تحت فشار گذاشته‌اند. دویچه‌وله این وضعیت را فرصتی برای بازتعریف خودرو می‌داند.

با عقب‌نشینی دلار به محدوده ۲۳۳ هزار تومان، بازار خودرو همچنان نتوانسته مسیر مشخصی پیدا کند. قیمت برخی خودروها کاهش یافته و برخی دیگر گران شده‌اند، اما در شرایط رکودی، این تغییرات بیشتر شبیه جابه‌جایی برچسب قیمت است تا نشانه‌ای از شکل‌گیری معاملات جدید.

صادرات خودروهای سواری چین در هشت ماه نخست ۲۰۲۶ از کل صادرات سال ۲۰۲۵ عبور کرده است؛ همزمان فروش داخلی چین در اوت ۲۵.۶ درصد کاهش یافته و خودروسازان این کشور بیش از گذشته ظرفیت تولید خود را به بازارهای اروپا، آمریکای لاتین، آفریقا و جنوب شرق آسیا منتقل می‌کنند.

رئیس یکی از بزرگ‌ترین قطعه‌سازان جهان در مصاحبه با فایننشیال تایمز هشدار داده است که افول صنعت خودرو اروپا فقط بحران چند خودروساز نیست؛ این صنعت به فولاد، آلومینیوم، شیشه و صنایع شیمیایی متصل است و از دست رفتن آن می‌تواند پایه صنعتی و سطح رفاه اقتصادی اروپا را تهدید کند.

دلار از ۲۳۳ هزار و ۱۹۰ تومان در چهارشنبه به ۲۳۶ هزار و ۱۰۰ تومان در امروز رسید، اما رشد قیمت خودرو را نمی‌توان فقط به افزایش ارز نسبت داد؛ بخشی از بازار که هفته گذشته اصلاح نشده بود، در آغاز هفته عقب‌ماندگی خود را جبران کرد.

در حالی که جهان برای کاهش انتشار کربن به‌سرعت به سمت خودروهای برقی و باتری‌های لیتیوم‌یونی حرکت می‌کند، یکی از مواد کلیدی این گذار خود با یک تناقض جدی روبه‌روست: گرافیت مورد نیاز باتری‌ها، هم پرمصرف است و هم تولید آن می‌تواند انرژی‌بر و آلاینده باشد.

واردات خودرو از منطقه آزاد تهران در حالی به یکی از موضوعات مورد توجه بازار خودرو تبدیل شده که فعلاً این ظرفیت به واردات و نوسازی ناوگان عمومی محدود است و برنامه‌ای برای ورود خودروهای شخصی اعلام نشده است. با این حال، همزمان با مطرح شدن احتمال توسعه این طرح به خودروهای شخصی، گمانه‌زنی‌هایی درباره رایزنی برخی خودروسازان برای جلوگیری از باز شدن این مسیر مطرح شده است؛ رایزنی‌هایی که گفته می‌شود نگرانی از ناتوانی محصولات داخلی در رقابت قیمتی با خودروهای وارداتی، یکی از دلایل آن است.

علی مروی، مدیر پژوهشکده کسب‌وکار شریف به سیاست‌های ظالمانه یارانه بنزین اشاره کرد گفت: این سیاست‌های ظالمانه به دولت کنونی منحصر نیست و تمامی دولت‌ها در این مسئله دخیل هستند. او توضیح می‌دهد تمام مصرف‌کنندگان تحت گروگان خودروسازانی هستند که دائما درحال لابی کردن و مانع ورود خودروهای خارجی کارکرده شده‌اند.

دلار که دیروز در محدوده ۲۲۸ هزار تومان بسته شده بود، پس از تنش‌های دیشب در تنگه هرمز تا ۲۳۳ هزار تومان بالا رفت. بازار خودرو نیز امروز عمدتاً افزایشی بود، اما وارداتی‌های گران‌قیمت وارد فاز تازه‌ای شده‌اند: مالکان دیگر حاضر به فروش نیستند.

شرایط طرح فروش ایران خودرو شهریور 1405 در جدول زیر قابل مشاهده است.

دلار از ۲۲۴ هزار تومان در ۱۴ شهریور به ۲۲۷ هزار تومان رسیده و در میانه این فاصله تا ۲۳۰ هزار تومان نیز پیش رفته است. بازار خودرو همزمان وارد موج جدید افزایش قیمت شده و وارداتی‌ها بیشترین رشد را ثبت کرده‌اند.

پس از پنج سال غیبت، میتسوبیشی پاجرو در نسل پنجم برگشت؛ این‌بار با شاسی نردبانی تریتون، موتور ۲.۴ لیتری توربودیزل، چهارچرخ محرک و هفت حالت رانندگی، تا دوباره وارد میدان رقابت آفرودرهای بزرگ شود.

جنگ تعرفه‌ای آمریکا و اروپا فعلاً با تعرفه ۱۵ درصدی برای خودروهای اروپایی به یک توافق رسیده است؛ رقمی که نسبت به تعرفه ۲۷.۵ درصدی قبلی کاهش محسوسی دارد، اما برای صنعتی که همزمان زیر فشار چین، کاهش سودآوری و هزینه گذار به خودروهای برقی است، همچنان سنگین محسوب می‌شود.