به گزارش خبرنگار مهر، نشست تخصصی «دانشگاه پساجنگ» عصر چهارشنبه به میزبانی دانشگاه تبریز برگزار شد. در این نشست، رحیم بدری با تأکید بر اینکه تجربه زیستی جنگ تنها محدود به روان افراد نیست و خانوادهها را به شدت تحت تأثیر قرار میدهد، اظهار کرد: جنگ و بحرانهای اقتصادی متعاقب آن، ساختارهای خانواده را بیثبات کرده و موجب فروپاشی نقشهای سنتی شده است.
بدری با استناد به نظریههای ساختاری خانواده (از جمله نظریه مینوچین)، تصریح کرد: در شرایط تورم و فقر، پدران اقتدار و جایگاه سنتی خود را به عنوان تأمینکنندگان اصلی نیازهای خانواده از دست دادهاند. این وضعیت منجر به «وارونگی سلسلهمراتب نسلی» شده است؛ به طوری که تصمیمگیری مالی و معیشتی از پدر به مادر و فرزندان منتقل شده و پدر، حتی در صورت حضور فیزیکی، به دلیل احساس شرم و درماندگی، از نظر معنوی در خانواده غایب است.
وی در ادامه به پدیده «والدسازی زودهنگام» اشاره کرد و افزود: در این شرایط، فرزندان پیش از تجربه دوران کودکی، درگیر مسئولیتهای بزرگسالی میشوند و مادران ناچارند به عنوان واسطه میان پدری منفعل و فرزندان عمل کنند که بار مضاعفی را بر دوش آنان میگذارد.
رئیس دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تبریز، «درهمتنیدگی شدید میان مادر و فرزند» را دومین پیامد بحرانهای اقتصادی و پساجنگ دانست و خاطرنشان کرد: این وابستگی عاطفی آسیبزا، منجر به کاهش تمایل فرزندان به حضور در اجتماع و برقراری ارتباط با همسالان میشود. همچنین، به دلیل از دست رفتن اقتدار پدر، ارزشها و هنجارها به درستی به نسل بعدی منتقل نمیشود که این امر ناامیدی و کاهش انگیزه را برای نسل جوان به همراه دارد.
بدری با بیان اینکه تورم مزمن، خانواده ایرانی را دچار بحران کرده است، بر ضرورت بازآرایی ساختار خانواده تأکید کرد و گفت: روانشناسی در ایران پساجنگ نباید تنها به درمان فردی افسردگی محدود شود؛ چراکه این رویکرد راهگشا نیست.
وی خواستار تغییر رویکرد دانشگاهها و سازمان نظام روانشناسی شد و تصریح کرد: باید به سمت مداخلات ساختاری و درمانهای اجتماعی حرکت کنیم. ما اکنون در یک پنجره زمانی محدود برای مداخله قرار داریم و اگر اختلال کارکردی خانواده در این شرایط بهموقع تشخیص داده نشود، این آسیبها به بحرانهای پایدار بیننسلی تبدیل خواهند شد.
این استاد دانشگاه در پایان بر اجرای هرچه سریعتر مداخلات خانوادهمحور و مدرسهمحور به عنوان راهکاری برای اصلاح وضعیت جامعه تأکید کرد.
گفتنی است نشست تخصصی «دانشگاه پساجنگ» با استقبال گسترده محققان، پژوهشگران و دانشجویان علوم انسانی از سراسر کشور مواجه شد.
نظرات کاربران