خبرگزاری مهر، گروه استان ها- رها افشار: هاری همچنان یکی از مهمترین بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان به شمار میرود؛ بیماری ویروسی که در صورت بروز علائم بالینی، تقریباً همواره با مرگ همراه است و همین ویژگی، پیشگیری و کنترل آن را به یکی از اولویتهای مهم نظام سلامت و دامپزشکی تبدیل کرده است.
هاری اگرچه بیماری قابل پیشگیری است، اما در صورت بروز علائم بالینی در انسان یا حیوان، درمان مؤثری برای آن وجود ندارد و بیماری به سمت مرگ پیش میرود؛ موضوعی که اهمیت واکسیناسیون، مراقبت مستمر، شناسایی موارد مشکوک و آموزش عمومی را دوچندان میکند.
در گیلان نیز با توجه به گستردگی جمعیت دام و سگهای گله و نگهبان و همچنین ارتباط نزدیک جوامع روستایی با دام و حیوانات، برنامههای پیشگیری و کنترل هاری در دستور کار مجموعه دامپزشکی استان قرار دارد و بخشی از این اقدامات با واکسیناسیون رایگان دامها و سگها و بخشی نیز با مشارکت بخش غیردولتی انجام میشود.
به مناسبت ۶ مهرماه، روز جهانی هاری، معاون سلامت ادارهکل دامپزشکی گیلان با تشریح اقدامات انجامشده در نیمه نخست سال ۱۴۰۵، بر ضرورت تقویت همکاری میان دستگاههای متولی سلامت، مدیریت شهری، محیط زیست، رسانهها و مسئولان محلی برای کنترل و پیشگیری از این بیماری تأکید کرد.
هاری؛ بیماری مشترک و مرگبار
«سعید جوان» در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اهمیت بیماری هاری اظهار کرد: این بیماری به دلیل ماهیت مشترک بین انسان و دام و همچنین هزینههای سنگینی که برای پیشگیری و مقابله با آن تحمیل میشود، از اهمیت و اولویت بالایی در برنامههای بهداشتی دامپزشکی گیلان برخوردار است.
وی افزود: هاری علاوه بر تهدید سلامت عمومی جامعه، با ایجاد تلفات دامی و ضرورت اجرای طرحهای قرنطینه میتواند خسارات اقتصادی قابلتوجهی به بخش دامپروری استان وارد کند.
معاون سلامت ادارهکل دامپزشکی گیلان با بیان اینکه بیماری هاری پس از بروز علائم بالینی در انسان و حیوان ۱۰۰ درصد کشنده و فاقد درمان است، گفت: تغییر ناگهانی رفتار حیوان، پرخاشگری، فلجی حلق و حنجره و در ادامه سایر اندامها، ریزش بزاق و ترس از آب و نور از جمله مهمترین علائم این بیماری است.
جوان تصریح کرد: در صورت مشاهده علائم مشکوک، لازم است موضوع در سریعترین زمان ممکن به ادارات دامپزشکی شهرستان گزارش شود تا اقدامات لازم برای بررسی و کنترل بیماری انجام گیرد.
واکسیناسیون رایگان هزاران رأس دام و قلاده سگ
وی در تشریح اقدامات فنی دامپزشکی گیلان برای مقابله با هاری در نیمه نخست سال جاری اظهار کرد: از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون، همکاران بخش دولتی دامپزشکی استان ۱۸ هزار و ۴۶۵ رأس گاو و گوساله و ۹ هزار و ۹۶۷ قلاده سگ نگهبان و گله را به صورت رایگان علیه بیماری هاری واکسینه کردهاند.
معاون سلامت دامپزشکی گیلان ادامه داد: علاوه بر این، ۱۱ هزار و ۴۰۰ قلاده سگ و گربه نیز با مشارکت بخش غیردولتی واکسن هاری دریافت کردهاند.
وی با تأکید بر اینکه واکسیناسیون یکی از مهمترین ابزارهای پیشگیری از گسترش بیماری است، افزود: استمرار این اقدامات و پوشش حداکثری جمعیت سگها نقش مهمی در کاهش خطر انتقال بیماری به دام و انسان دارد.
مراقبت فعال؛ پایش صدها واحد اپیدمیولوژیک
جوان در ادامه به اقدامات انجامشده در حوزه مراقبت و پایش بیماری هاری اشاره کرد و گفت: در راستای اجرای برنامه مراقبت فعال، کارشناسان دامپزشکی از ۱۸۷ واحد اپیدمیولوژیک بازدید کردند.
وی افزود: در جریان این بازدیدها، ۱۲ هزار و ۹۷ رأس گاو، ۷۱۰ رأس گوسفند و بز و ۸۳۴ قلاده سگ مورد معاینه بالینی قرار گرفتند.
معاون سلامت دامپزشکی گیلان با بیان اینکه شناسایی سریع موارد مشکوک یکی از ارکان اصلی کنترل بیماری است، تصریح کرد: مراقبت مستمر و حضور میدانی کارشناسان در واحدهای دامی به شناسایی بهموقع موارد مشکوک و جلوگیری از گسترش احتمالی بیماری کمک میکند.
آموزش؛ حلقه مهم پیشگیری از هاری
جوان همچنین آموزش دامداران و صاحبان حیوانات را از دیگر محورهای برنامههای پیشگیری از هاری عنوان کرد و گفت: برای افزایش آگاهی دامداران، کارشناسان دامپزشکی در نیمه نخست سال جاری ۲۱ دوره آموزشی و ترویجی برگزار کردند که در مجموع ۵۷۹ نفرساعت آموزش ارائه شد.
وی ادامه داد: علاوه بر این، با اجرای ۴۲۷ برنامه آموزشی دیگر شامل آموزشهای چهرهبهچهره و توزیع پمفلت و بروشورهای آموزشی، ۲ هزار و ۵۷۱ نفر با راههای پیشگیری و کنترل بیماری هاری آشنا شدند. کنترل هاری نیازمند همکاری بینبخشی است.
معاون سلامت ادارهکل دامپزشکی گیلان در پایان با تأکید بر اینکه حذف بیماری هاری تنها با اقدامات یک دستگاه امکانپذیر نیست، گفت: حذف این بیماری مستلزم واکسیناسیون گسترده جمعیت سگها و نیازمند همکاری حداکثری نهادهایی همچون دانشگاه علوم پزشکی، شهرداریها، ادارهکل حفاظت محیط زیست، رسانهها و مسئولان محلی است.
جوان تصریح کرد: واکسیناسیون بهموقع دامها، گزارشدهی سریع موارد مشکوک به ادارات دامپزشکی شهرستان و رعایت نکات بهداشتی، از مؤثرترین راهکارها برای پیشگیری از انتقال این بیماری به جوامع انسانی است.
با توجه به مرگبار بودن هاری پس از بروز علائم بالینی، استمرار واکسیناسیون، مراقبت فعال، آموزش عمومی و گزارش سریع موارد مشکوک میتواند نقش مهمی در کاهش خطر این بیماری مشترک و حفاظت از سلامت انسان و دام در گیلان داشته باشد.
پیشگیری؛ راهبرد اصلی گیلان برای مهار هاری
هاری از جمله بیماریهای مشترک میان انسان و حیوان است که اگرچه با اقدامات پیشگیرانه میتوان از بروز و انتقال آن جلوگیری کرد، اما پس از ظهور علائم بالینی در انسان و حیوان، بیماری روندی مرگبار دارد؛ از این رو پیشگیری، شناسایی سریع و واکنش بهموقع در برابر موارد مشکوک، مهمترین ابزار برای مقابله با آن محسوب میشود.
در گیلان نیز دامپزشکی با اجرای مجموعهای از برنامههای واکسیناسیون، مراقبت فعال، پایش واحدهای دامی و آموزش جوامع محلی تلاش دارد زنجیره انتقال بیماری را کنترل کند. واکسیناسیون رایگان هزاران رأس دام و قلاده سگهای گله و نگهبان در کنار مشارکت بخش غیردولتی در واکسیناسیون سگها و گربهها، بخش مهمی از این اقدامات را تشکیل میدهد.
از سوی دیگر، حضور میدانی کارشناسان دامپزشکی و معاینه دامها و سگها در واحدهای اپیدمیولوژیک، امکان شناسایی زودهنگام موارد مشکوک را فراهم میکند؛ موضوعی که در بیماریای با چنین روند سریعی، اهمیت ویژهای دارد.
در کنار اقدامات فنی، آموزش دامداران، صاحبان حیوانات و جوامع روستایی نیز نقش مهمی در افزایش آگاهی نسبت به علائم بیماری، ضرورت واکسیناسیون و نحوه گزارش موارد مشکوک دارد.
با این حال، کنترل هاری صرفاً با اقدامات دامپزشکی محقق نمیشود و نیازمند همکاری مستمر میان دستگاههای متولی سلامت، شهرداریها، محیط زیست، رسانهها و مسئولان محلی است.
به ویژه کنترل جمعیت سگهای بدون صاحب، افزایش پوشش واکسیناسیون سگها، اطلاعرسانی عمومی و ایجاد سازوکار مناسب برای گزارش و پیگیری موارد مشکوک، از اقداماتی است که میتواند به کاهش خطر انتقال بیماری کمک کند.
تداوم این رویکرد در گیلان، در کنار مشارکت مردم و دستگاههای اجرایی، میتواند زمینه کنترل مؤثرتر هاری و کاهش تهدید آن برای سلامت انسان و دام را فراهم کند؛ چراکه در برابر بیماریای که پس از بروز علائم بالینی فرصت درمان مؤثر باقی نمیگذارد، پیشگیری و اقدام بهموقع، مهمترین خط دفاعی است.
نظرات کاربران