خبرگزاری مهر؛ گروه استانها- علیرضا نوری کجوریان: صدای اره های موتوری همواره سکوت بامدادی و شبانگاهی جنگل هیرکانی را میشکند، صدایی که بسیاری از اهالی و جنگلبانان آن را نشانه یک تهدید جدی به نام قاچاق چوب می دانند.
جنگلهای شمال، بهویژه در مازندران، سالهاست با پدیدهای مزمن قطع غیرمجاز درختان و انتقال شبانه چوب به خارج از استان دستوپنجه نرم میکنند.
در برخی مناطق، قاچاقچیان با استفاده از حیوانات بارکش یا خودروهای سنگین، الوارها را از دل جنگل به جادههای فرعی منتقل میکنند. این چوبها پس از بارگیری، راهی کارگاهها یا بازارهای استانهای همجوار میشود؛ مسیری که بهصورت سازمانیافته و با برنامهریزی دقیق انجام میگیرد.
موسوی یکی از جنگلبانان غرب مازندران میگوید: بعضی از این باندها کاملاً حرفهای عمل میکنند و مسیرها را از قبل شناسایی کردهاند و حتی زمانبندی مشخصی برای جابهجایی دارند.
وی در گفت وگو با خبرنگار مهر ادامه می دهد: اگر لحظهای غفلت شود، چندین درخت کهنسال از بین میرود.
به گفته وی، ترفندهای قاچاق چوب متنوع شده و گاه از خودروهای سواری و شاسی بلند استفاده می شود و گاه نیز به شیوه های سنتی با اسب و قاطر.
این جنگلبان یادآور شد: همچنین پشت پرده برخی باندها زنان و دختران حضور دارند و این مسائل تهدید جنگل را بیشتر کرده است.
در مقابل، یگانهای حفاظت منابع طبیعی نیز بیکار ننشستهاند. طی ماههای اخیر، استفاده از تجهیزات نوین مانند دوربینهای پایش، گشتهای شبانه و همکاری نزدیکتر با نیروهای انتظامی و قضایی، باعث شده ضربات قابل توجهی به شبکههای قاچاق وارد شود. به گفته مسئولان، دهها باند سازمانیافته در سطح استان شناسایی و متلاشی شدهاند.
با این حال، چالشها همچنان پابرجاست، گستردگی جنگلها، کمبود نیرو و جذابیت اقتصادی قاچاق چوب، عواملی هستند که این پدیده را پیچیدهتر کردهاند. در برخی موارد، ردپای خریداران و واسطهها در خارج از استان نیز دیده میشود که مقابله با آنها نیازمند هماهنگی فرابخشی است.
شناسایی بیش از ۴۰ شبکه و باند قاچاق چوب
فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران – ساری از شناسایی و انهدام یک باند سازمانیافته قاچاق چوب در جنگلهای شهرستان آمل خبر داد.
سرهنگ داریوش مهدیزاده در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به افزایش نظارتها در عرصههای طبیعی اظهار کرد: با دستور مدیرکل منابع طبیعی استان و مشارکت مردم، گزارشهای مردمی درباره فعالیتهای مشکوک در جنگلها بهویژه در شهرستان آمل مورد بررسی قرار گرفت.
فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران – ساری افزود: با بهرهگیری از تجهیزات نوین از جمله دوربینهای پایش، یک باند حرفهای قاچاق چوب که در سطح استان و حتی استانهای همجوار فعالیت داشت، شناسایی شد.
وی ادامه داد: این افراد با برنامهریزی دقیق و استفاده از روشهای مختلف، اقدام به قطع و انتقال غیرقانونی چوبآلات جنگلی میکردند و محصولات قاچاق را به دیگر مناطق منتقل میکردند.
این مقام مسئول تصریح کرد: با انجام عملیات غافلگیرانه و ضربتی، اعضای این باند شناسایی و دستگیر شدند و در این راستا ۱۲ راس اسب و قاطر مورد استفاده آنان نیز توقیف شد.
وی با بیان اینکه با دستور مقام قضایی، متهمان با قرار بازداشت موقت روانه زندان شدند، خاطرنشان کرد: در این پرونده، ۵ نفر از اعضای اصلی باند دستگیر شدهاند و بررسیها برای شناسایی سایر مرتبطان از جمله خریداران و عوامل پشتیبان ادامه دارد.
فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی مازندران با قدردانی از همکاری دستگاه قضایی و نیروی انتظامی گفت: در سال گذشته نیز با حمایتهای صورتگرفته، بیش از ۴۰ باند سازمانیافته قاچاق چوب در سطح استان شناسایی و متلاشی شده است.
وی تأکید کرد: با تداوم این روند و مشارکت مردمی، بسیاری از مناطق جنگلی استان به شرایط مطلوبتری رسیده و مقابله با قاچاقچیان منابع طبیعی با جدیت ادامه خواهد داشت.
کارشناسان منابع طبیعی معتقدند مقابله با قاچاق چوب، تنها با اقدامات امنیتی ممکن نیست و نیاز به فرهنگسازی و مشارکت مردمی دارد. گزارشهای مردمی در بسیاری از موارد، سرنخهای مهمی برای شناسایی قاچاقچیان فراهم کرده است.
نبرد خاموش جنگلبانان
در دل جنگلهای هیرکانی مازندران، جایی که درختان کهنسال روایتگر تاریخ هزارانساله طبیعت هستند، نبردی خاموش اما جدی میان حافظان منابع طبیعی و سودجویان جریان دارد؛ نبردی که هر روز ابعاد تازهتری به خود میگیرد.
یکی از مهمترین مشکلات، گستردگی عرصههای جنگلی در برابر محدودیت نیروهای حفاظتی است. جنگلبانان باید هزاران هکتار از اراضی را تحت پوشش قرار دهند؛ آن هم در شرایطی که بسیاری از مناطق فاقد راه دسترسی مناسب بوده و امکانات لجستیکی محدود است.
پایین بودن صرفه اقتصادی برخی مشاغل محلی و جذابیت مالی قاچاق چوب نیز از دیگر عواملی است که به تداوم این پدیده دامن میزند. کارشناسان معتقدند تا زمانی که زنجیره تقاضا در بازار کنترل نشود، مقابله صرف در جنگلها نمیتواند بهتنهایی ریشه این معضل را بخشکاند.
در همین راستا، اجرای طرحهای ضربتی در دستور کار قرار گرفته است. سرهنگ صادق مرادی، فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی مازندران- نوشهر، از بازدید میدانی کارگاههای چوببری در حوزه رویان خبر داد و گفت: در این بازدیدها، مجوزها، نحوه فعالیت و نگهداری چوب بررسی و تذکرات لازم به متخلفان احتمالی ارائه شده است.
وی در گفت وگو با خبرنگار مهر تأکید کرد: نظارت بر کارگاهها بهعنوان حلقه پایانی زنجیره قاچاق، نقش مهمی در کنترل این پدیده دارد و با هرگونه تخلف برخورد قانونی خواهد شد.
کارشناسان بر این باورند که عبور از این وضعیت، نیازمند ترکیبی از اقدامات حفاظتی، نظارتی، فرهنگی و اقتصادی است؛ از تقویت یگانهای حفاظت و تجهیز آنها گرفته تا افزایش مشارکت مردمی و مدیریت بازار مصرف.
جنگلهای هیرکانی، امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند توجه جدی هستند؛ چرا که هر درختی که در سکوت بریده میشود، نهفقط یک خسارت زیستمحیطی، بلکه بخشی از هویت طبیعی کشور را از بین میبرد.
اکنون جنگلهای هیرکانی، این میراث میلیونها ساله، بیش از هر زمان دیگری نیازمند حفاظت و توجه هستند. هر درختی که بیصدا بر زمین میافتد، بخشی از تاریخ طبیعی ایران را با خود میبرد؛ تاریخی که احیای آن شاید قرنها زمان ببرد.
نظرات کاربران