در جهانی که ارتقای سلامت و بهبود شرایط بهداشتی از اولویتهای اساسی به شمار میآید، تقویت دسترسی به خدمات پزشکی و پیشگیری از بیماریها نقش بسزایی در ایجاد جوامعی سالم و پویا دارد. فعالان حوزه سلامت جهانی با استفاده از روشهای پژوهشی، آموزشی و مداخلات هدفمند تلاش میکنند تا نابرابریهای موجود در حوزه بهداشت و درمان را در نقاط آسیبپذیر دنیا از میان ببرند. هر ساله روز 18 فروردین (معادل 7 آوریل) به عنوان روز سلامتی و روز جهانی بهداشت گرامی داشته میشود. عواملی نظیر آلودگی محیطی و سایر چالشهای زیستمحیطی میتوانند تهدیدی جدی برای سلامت جهانی به شمار آیند.
تعریف سلامت جهانی
سلامت جهانی به مجموعه اقداماتی اشاره دارد که به منظور حفاظت و ارتقای وضعیت بهداشتی افراد و جوامع در سطح بینالمللی به کار گرفته میشود. این شاخه از علوم سلامت شامل فعالیتهایی است که به تقویت سیستمهای بهداشتی و فراهم کردن دسترسی برابر به خدمات درمانی کمک میکند، و به همین دلیل به عنوان یکی از مهمترین موضوعات پژوهشی و عملی در عرصه سلامت شناخته میشود.
اهداف و اهمیت سلامت جهانی
سلامت جهانی دارای اهداف متعددی است که در زیر به برخی از آنها اشاره میکنیم:
پیشگیری از بیماریها: از طریق ارتقای آگاهی عمومی و اجرای برنامههای پیشگیرانه مانند واکسیناسیون، میتوان از شیوع بیماریهای همهگیر جلوگیری کرده و به افزایش طول عمر کمک نمود.
تقویت سیستمهای بهداشتی: بهبود ساختارها و خدمات ارائه شده در سیستمهای بهداشتی، نقش مهمی در حل چالشهای درمانی و ارتقای سطح سلامت عمومی دارد.
مدیریت بحرانهای بهداشتی: با ایجاد سامانههای آمادگی و اطلاعرسانی مناسب، میتوان در مواجهه با بحرانهای بهداشتی مانند اپیدمیها و شیوع بیماریهای واگیر، واکنشهای سریع و مؤثری داشت.
کاهش نابرابریهای بهداشتی: ارتقای دسترسی به خدمات پزشکی و درمان و بهبود کیفیت ارائه این خدمات، میتواند منجر به کاهش تبعیضها و نابرابریهای موجود در نظامهای بهداشتی شود.
بهبود تغذیه: از طریق ترویج برنامههای غذایی سالم و حمایت از تولید مواد غذایی با کیفیت، میتوان به بهبود وضعیت تغذیه و سلامت جمعی افراد کمک کرد.
سازمانها و نهادهای مرتبط با سلامت جهانی
چندین نهاد بینالمللی در راستای بهبود سلامت عمومی فعالیت میکنند که از جمله مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
شورای جهانی بهداشت: این نهاد با گردهمآوردن فعالان، سیاستگذاران و سایر ذینفعان به منظور تعیین و پیشبرد اولویتهای بهداشتی در سطح جهانی، نقش بسزایی در تقویت سیستمهای بهداشتی دارد.
سازمان بهداشت جهانی (WHO): تأسیس شده در سال 1948، سازمان بهداشت جهانی به عنوان شاخهای از سازمان ملل متحد، کشورها و شرکای مختلف را در جهت ارتقای سطح سلامت، تأمین ایمنی جهانی و حمایت از افراد آسیبپذیر به یکدیگر متصل میکند. این سازمان با تدوین و اجرای برنامههای بهداشتی در سطح بینالمللی، از مهمترین نهادهای فعال در حوزه سلامت جهانی به شمار میآید.
تنشهای نظامی در خلیج فارس نه تنها بازار انرژی جهان را تحت فشار قرار داده، بلکه یکی از حساسترین حلقههای زنجیره تأمین غذا در جهان را نیز متلاطم کرده است: بازار جهانی کود شیمیایی.
در آستانه هشتم اردیبهشت، وزیر بهداشت بر ضرورت تدوین سیاستها و راهبردهای مؤثر برای ارتقاء سلامت روان کارکنان در محیط کار تأکید کرد و خواستار همبستگی نهادهای ذیربط شد.
وزیر بهداشت کشورمان در نامهای به وزرای بهداشت کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای، خواستار محکومیت جهانی حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به زیرساختهای غیر نظامی و مراکز بهداشتی و درمانی شد.
وزیر بهداشت در نامهای به مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، با اشاره به فشار بیسابقه وارد شده بر نظام سلامت کشور در پی حملات اخیر، خواستار محکومیت حمله به زیرساختهای درمانی ایران شد.
فعالین و متخصصین صنایع دارویی و تجهیزات پزشکی و جمعی از مدیران تشکل های تخصصی، در بیانیهای خواستار توقف و محکومیت حملات ناجوانمردانه دشمن به کارخانجات تولید دارو و تجهیزات پزشکی شدند.
دبیرکل سازمان جهانی بهداشت با ابراز نگرانی از افزایش حملات آمریکایی صهیونی به مراکز درمانی ایران گفت: این حملات، جان بیماران و کادر درمان را در معرض خطر جدی قرار داده است.
معاون بهداشت وزارت بهداشت، در پیامی ضمن تبریک این روز به همه تلاشگران نظام سلامت، بر ضرورت قرار گرفتن علم در محور سیاستگذاریهای بهداشتی کشور تأکید کرد.
رئیس دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، حملات دشمن به مراکز آموزشی، تحقیقاتی، بهداشتی و درمانی و زیرساختهای کشور را محکوم و بر لزوم واکنش جامعه علمی و سلامت جهان تأکید کرد.